içinde

HavalıHavalı MuhteşemMuhteşem İnanılmazİnanılmaz

Osmanlı’da İz Bırakan Kadınlar

Bugün sizlerle Haseki Hürrem Sultan’ın başlattığı “Kadınlar Saltanatını” inceleyeceğiz.

Kadınların gücünü tartışmaya hiç gerek yok. Çünkü tarih boyunca kadınlar her alanda rol oynamışlar ve güçlerini tüm dünyaya kanıtlamışlar.

Osmanlı Tarihi’nde, padişah eşlerinin (haseki sultanlar), annelerinin (valide sultanlar) hatta kızlarının devlet diplomasisine etki ettiği, ülke yönetimine doğrudan müdahalede bulunduğu döneme “Kadınlar Saltanatı Dönemi denir.

Haseki Hürrem Sultan

Kadınlar Saltanatı, Kanuni Sultan Süleyman’ın eşi Hürrem Sultan’la başlamış, III. Murat’ın annesi Nurbanu Sultan ve III. Mehmet’in annesi Safiye Sultan ile devam etmiş, Kösem Sultan ile zirveye çıkmış ve Hatice Turhan Sultan ile sona ermiştir. Kanuni’nin kızı Mihrimah Sultan da sürecin içindeki bir diğer önemli kişidir. Bu dönemin öncesinde harem kadınlarının nüfuzlarını (güçlerini) siyasi açıdan kullandıkları pek görülmemiştir. Sadece II. Bayezid’ın annesi Gülbahar Sultan ve Kanuni’nin validesi Ayşe Hafsa Sultan’nın oğullarına siyasi konularda tavsiyelerde bulunduğu bilinmektedir.

Bildiğiniz üzere bu dönem Hürrem Sultan’la başlamıştır. Kanuni Sultan Süleyman ile nikah kıydırmış bir cariyedir. O dönemler bir Padişah’ın bir cariyeyle nikah kıyması görülmüş şey değildi. Fakat Hürrem Sultan bunu başarmıştır. Valide Sultan’dan sonra saraydaki en güçlü kadın konumuna geçmiştir. Bununla kalmayıp Sultan Süleyman tarafından azledilerek, hür bir kadın olarak sarayda yaşamaya devam etmiştir. Valide Sultan öldükten sonra güç Hürrem Sultan’a geçmiş ve artık haremi yönetmeye başlamıştır. Hürrem Sultan haremi yönetmekle kalmamış, devlet işlerinde de söz sahibi olmuştur.

Hürrem, ayrıca diplomatik yazışmalarda da bulunmuştur. Lehistan tahtına çıkan kral II. Zygmunt’a tebrik mektubu ve hediyeler göndermiştir.

Mihrimah Sultan

Validesi Hürrem Sultan, valide sultan olamadan vefat edince ölümünden sonra haremde baş aktör oldu. Kanuni de kızını yanında tutuyor; onun konuşmalarından etkileniyordu. Mihrimah Sultan, kardeşi II. Selim döneminde de yeğeni III. Murat döneminde de haremin en güçlü kadınlarından olmaya devam etti. Eski sarayda yaşadı. 25 Ocak 1578’de vefat etti.

Nurbanu Sultan

Kadınlar Saltanatı döneminde, Nurbanu Sultan ile birlikte valide sultanların nüfuzu başlamıştı. Kendisi kölelikten valide sultanlığa yükselen ilk Osmanlı kadınıdır. Hürrem’in gelini, 2.Selim’in hasekisi, 3.Murat’ın annesi Nurbanu Sultan, Osmanlıların Venedikle uzun süre barış içinde yaşamasındaki baş aktördü. Venedik kökenli olduğu belirtilen Nurbanu Sultan, Venedik ile hediye yolu ile ilişki kuruyordu. Ayrıca Fransa Kraliçesi Catharine De Medicis ile mektuplaşıyordu. Nurbanu Atik Valide Sultan, 7 Aralık 1583’te vefat etti. Yerini ise gelini Safiye Sultan aldı. Ayrıca Nurbanu Sultan da Padişahla nikah kıydıran yegane sultanlardandır.

Safiye Sultan 

3. Murat’ın hasekisi, 3.Mehmet’in validesi Safiye Sultan, sabırlı, hazır cevap bir sultandı. Safiye Sultan, kayınvalidesi Nurbanu’nun ölümü sonrası haremde rakipsiz kaldı. Oğlu III. Mehmet’in padişah olması ile birlikte valide sultan oldu. Haseki sultanlık sürecinden beri devlet işlerine müdahil oldu. Oğlu III. Mehmet’in baş danışmanıydı. Devlet görevlilerinin atamalarında etkin rolü vardı. Dönemi boyunca Venediklilerle de ilişkileri sıkı tuttu. Venedik’in en önemli destekçisiydi. Venediklilerin gönderdiği değerli hediyeler, Venedik’in valide sultanla arasını iyi tutup taleplerinin gerçeklemesinde etkili olurdu. Tıpkı Nurbanu Sultan gibi o da Venedikliydi.

Mahpeyker Kösem Sultan

IV. Murat, henüz 12 yaşındayken tahta çıktığında annesi Kösem’in saltanatı başladı. Mâhpeyker Kösem Valide Sultan; Hürrem, Nurbanu, ve Safiye sultanlar gibi güçlü bir saray kadını olması bir yana, Osmanlı Tarihi’nin en güçlü kadınlarından biridir. Oğulları IV. Murat ve I. İbrahim döneminde “Vâlide Sultan”, torunu IV. Mehmet döneminde ise “Büyük Vâlide Sultan” olarak anılmış; belli başlı süreçlerde devlet siyasetini kendisi yönetmiştir. 2 dönem valide sultanlık, bir dönem de “Ulu Valide Sultanlık” yapmıştır.

Editör: Fatih Düz – 21.09.2022

Bu içerik hakkında ne düşünüyorsunuz? Yorum yapabilir, oy kullanabilir ya da tepki seçebilirsiniz. Gönderinizi oluşturun!

Rapor Et

Usta

dilarakllr tarafından yazıldı

Moda Tasarım öğrencisi

YorumcuTestçiMakale Yazarı

Ne düşünüyorsun?

Yorumlar

Bir cevap yazın

    1. Osmanlı dönemi çok ince çizgiye sahip bir dönemdir. O dönemde yaşayan padişahlar, kadınlar hala günümüze kadar isimlerini duyurmuş insanlardır. Şu son yüzyılları incelediğimizde ise, 1900’lü yılların başı hariç en ufak bir ilerleme geçmişteki gibi ne yazık ki yok. Eskiden daha çok isimlere çivi çakılırken, şimdi isimler çivi değmeden uçup gidiyor.

    2. Kadınların devlet siyasetinde etkili olması hala Türk geleneklerini devam ettirdiklerini gösterir. Börte de Cengiz Han’ın başarılı olmasında çok etkili olmuştu. Yalnızca eski Türk geleneklerinde haremleri olmasına rağmen Türk olan kadının çocuğunu hükümdar yaparlardı ama Osmanlıda durum farklı. Zekice kurulan ve başarılarla devam eden bu hanedanın eski Türk geleneklerinden olan Türk kadının çocuğunu başa geçirme olgusunu neden uygulamadığını merak ediyorum.

    3. Kadınlar, Osmanlı Devleti Döneminde gerçekten önemli yere sahipti. Padişahların aklını başından alabilecek zekaya ve güzellikleri vardı. Sultan Süleyman Döneminde Hürrem Sultan bu kozunu çok iyi kullanmıştır. Tarih arenasında kadınlar, hükümdarların stratejik savaşlarının da önemli bir amacı olmuştur. Bu yüzden Tarihin kaderini belirleyen unsurlardan biri de “Sultan”lardır.

    Bu Coğrafyada Bir Türküdür Yaşamak

    Paralel Evrende Sen Kimsin? Ne İş Yapıyorsun?