Beyin Mefhumuna Dair Bilim Dünyasının Son Bulguları

Vücudumuzun kontrol merkezinin beynimiz olduğunu hepimiz çokça kez duymuşuzdur ama bugün beyninizle ilgili belki de ilk defa duyacağınız bilgileri tek bir gönderide sizler için derledim! Okurken şaşıracağınız bilgilerle sizi daha da bekletmeden buluşturmak istiyorum.

• Beynin %78’i sudur. 

Su, tüm canlılar için büyük önem taşır; bazı organizmalarda vücut ağırlığının %90'ı sudan gelir. Yetişkin insan vücudunun %60'ı sudur. H.H. Mitchell, Journal of Biological Chemistry 158'e göre beyin ve kalp %73, akciğerler ise yaklaşık %83 oranında sudan oluşmaktadır. Deri %64, kaslar ve böbrekler %79 ve kemikler bile %31 oranında su içerir. İnsanlar hayatta kalabilmek için her gün belirli miktarda su tüketmek zorundadır. Elbette bu miktar yaşa, cinsiyete ve kişinin yaşadığı yere göre değişir. Genel olarak, yetişkin bir erkek günde yaklaşık 3 litreye (3,2 litre) ihtiyaç duyarken, yetişkin bir kadın günde yaklaşık 2,2 litreye (2,3 litre) ihtiyaç duyar. Bir kişinin ihtiyaç duyduğu suyun tamamı sıvı içmekten gelmek zorunda değildir, çünkü bu suyun bir kısmı yediğimiz yiyeceklerde bulunur.

• En yağlı organımız beyindir. 

Bunun nedeni beynin bir glikoz oburu olmasıdır. Glikoz seviyesi düştüğünde beyin hemen kapanır ve buna hipoglisemik atak denir. Hipoglisemik ilaç kullanan şeker hastalarının dikkatli olması gerekir!

• İnsan beyni yaklaşık 1.36 kilogramdır ve bu da vücut ağırlığının %2’sine eşittir. 

İnsanlarda beyin, sinir sisteminin komuta merkezidir. Duyu organlarından girdi alır ve kaslara çıktı gönderir. Kafatasının içinde yer alır ve kemikli bir yapı tarafından korunur. Meninks adı verilen üç zar beyni çevreler ve korur. Meninksler arasındaki boşluk, beyni mekanik şoklardan koruyan beyin omurilik sıvısı ile doludur. Kraniyal sinirler beyinden çıkar. Ön beyin, orta beyin ve arka beyin olmak üzere üç bölüme ayrılır. Ön beyin esas olarak beynin ana düşünme kısmı olan serebrumdan oluşur. Orta beynin başka bir bölümü yoktur ve arka beyin pons, serebellum ve medulladan oluşur. Arka beynin işlevi, görsel ve işitsel uyaranlara yanıt olarak baş, boyun ve gövdenin refleks hareketlerini kontrol etmektir. Ayrıca göz kaslarının refleks hareketlerini de kontrol eder.

• Vücudumuzdaki kan ve oksijenin %20’sini beynimiz kullanır. 

Bir kum tanesi büyüklüğündeki bir beyin dokusu parçası 100.000 nöron ve bir milyar bağlantı içerir - hepsi birbiriyle konuşur! Zihinsel aktivite ve yeni öğrenmelere yanıt olarak yaşam boyunca yeni nöronlar (beyin hücreleri) üretmeye devam edersiniz (fiziksel egzersiz de yardımcı olur).

• Beyin hücreleri en uzun ömürlü hücrelerdir. 

Ortalama olarak, vücudunuzdaki hücreler her 7 ile 10 yılda bir yenilenir. Ancak bu rakamlar, vücudun farklı organları arasında yaşam süresi açısından büyük bir değişkenliği gizler. Nötrofil hücreleri (bir tür beyaz kan hücresi) sadece iki gün dayanabilirken, göz merceklerinizin ortasındaki hücreler tüm yaşamınız boyunca dayanır. Hatta beyin hücrelerinizin maksimum ömürlerinin sizden daha uzun olması bile mümkündür. 2013 yılında araştırmacılar, yaşlı farelerden aldıkları nöronları daha uzun ömürlü farelerin beyinlerine nakletmiş ve hücrelerin iki fare ömrü boyunca yaşadıktan sonra hala sağlıklı olduğunu bulmuşlardır! Beyin hücreleri: 200+ yıl Göz merceği hücreleri: Ömür boyu Yumurta hücreleri: 50 yıl Kalp kası hücreleri: 40 yıl Bağırsak hücreleri (astar hariç): 15,9 yıl İskelet kası hücreleri: 15,1 yıl Yağ hücreleri: 8 yıl Hematopoetik kök hücreler: 5 yıl Karaciğer hücreleri: 10-16 ay Pankreas hücreleri: 1 yıl

• Beynin kıvrımları ve hareketleri tıpkı parmak izlerimiz gibi kişiye özgüdür. 

Yeni bir araştırma, insan beyninde bulunan milyarlarca nöron arasındaki bağlantı örüntüsünün her insan için tamamen benzersiz olduğunu ortaya koyuyor. Bu bağlantıları daha önce hiç olmadığı kadar ayrıntılı bir şekilde görüntülemek için yeni bir teknik geliştiren bilim insanları, sadece nöral parmak izlerine bakarak insanları yüzde 100 doğrulukla tanımlamayı başardı. Her insanın kendine özgü bir dizi beyin bağlantısına - ya da konektoma - sahip olduğu fikri yeni bir şey değil. Sonuçta, hiçbir birey aynı kişiliklere ya da düşünce kalıplarına sahip değildir, bu nedenle beyinlerimizin benzersiz bir şekilde bağlandığını varsaymak oldukça mantıklıdır. Ancak, insan beyninin akıl almaz karmaşıklığı nedeniyle, bir kişinin konnektom haritasını oluşturmak bilim insanlarının ulaşamayacağı bir yerde duruyor. Şimdiye kadar en iyi çabalarımız, tek tek nöronlar arasındaki bağlantıları göstermeden farklı beyin bölgeleri arasındaki bağlantıları ortaya çıkarmayı başarmıştı. Bu nedenle bilim insanlarından oluşan bir ekip, 699 insan beynindeki yerel bağlantıların bir haritasını çıkarmak için difüzyon MRI adı verilen bir görüntüleme tekniği kullanmaya karar verdi. Bu, tüm beyne bakmak ve farklı bölgelerin nasıl bağlandığını anlamaya çalışmak yerine, beyaz maddenin küçük bölümlerine odaklandıkları ve bu bölümleri dolduran nöronlar arasındaki bireysel bağlantıların haritasını çıkardıkları anlamına geliyor.

• Az uyumak beyni küçültebilir. 

Yeni bir çalışma, uyku güçlüklerinin beyin hacminde daha hızlı bir düşüşle bağlantılı olabileceğini ortaya koydu. Neurology dergisinin online sayısında dün yayınlanan çalışmada, Avrupalı araştırmacılar 20 ila 84 yaşları arasındaki 147 yetişkinin uyku alışkanlıklarını değerlendirdi ve üç buçuk yıl arayla iki MRI taraması yaptı. Çalışma sırasında, uyku kalitesi düşük olan grubun yüzde 35'inde beynin frontal, temporal ve parietal bölgelerinde hacim azalması olduğu tespit edildi. En belirgin sonuçlar 60 yaşın üzerindekilerde görüldü. Ancak bu bulgu, uykusuzluğun ya da uykuya dalmakta güçlük çekmenin beynin küçülmesine neden olduğu anlamına gelmiyor. Oxford Üniversitesi'nden çalışmanın yazarı Claire E. Sexton'a göre bunun tam tersi de olabilir. Sexton e-posta yoluyla, "beyin hacimlerindeki daha büyük düşüş oranlarının iyi bir gece uykusu almayı daha zor hale getirebileceğini" yazdı. Eğer doğruysa, bu, çalışmada uyumakta zorluk çekenlerin beyinlerinin herhangi bir nedenle zaten küçülmüş olduğunu gösterir. Neyin neden olduğuna bakılmaksızın, Sexton uyumakta zorluk çeken herkesin beyin MR'ı çektirmek için acele etmesi gerektiğini düşünmüyor. Sexton e-posta yoluyla şunları yazdı: "Bulgularımızın insanlar için bir endişe kaynağı olması gerektiğini söyleyemem. Önceki çalışmalar, fiziksel hareketsizlik, yüksek tansiyon ve yüksek kolesterol gibi çeşitli faktörleri beyin hacimlerindeki azalma oranının artmasıyla ilişkilendirmiştir. Çalışmamız uykunun da önemli bir faktör olduğunu gösteriyor ve uyku bozuklukları için birçok etkili tedavi olduğundan, beyin sağlığını geliştirmek için heyecan verici bir yol olabilir." Kötü uyku alışkanlıklarını zayıf bağışıklık sisteminden bunamaya kadar her şeyle ilişkilendiren geçmiş çalışmalar, bu bulguyu tıp dünyasındakiler için çok da şok edici kılmıyor. Mevcut araştırmaların doğal bir sonucu gibi görünüyor. Ancak çalışma uyku alışkanlıkları ile beyin büyüklüğü arasında doğrudan bir neden-sonuç ilişkisi ortaya koymadığı için uykusuz kalanların beyinlerinin küçüldüğü konusunda endişelenmelerine henüz gerek yok.

• Beyin ölümü gerçekleştikten sonra bazı hücreler daha da aktif hale gelir.  

Chicago Illinois Üniversitesi'nde yapılan yeni bir araştırmaya göre, bazı hücreler faaliyetlerini artırarak devasa boyutlara ulaşıyor. Post-mortem (ölüm sonrası) aralıktan sonra ekspresyonu artan bu 'zombi genler' bir hücre türüne özgüdür: glial hücreler olarak adlandırılan enflamatuar hücreler. Araştırmacılar, glial hücrelerin ölümden sonra saatler boyunca büyüdüğünü ve uzun kol benzeri uzantılar filizlendirdiğini gözlemledi.

• Sağ beyin sol beyin ayrımı bir mit! Beynin iki tarafı da birlikte çalışır. 

Sol beyin-sağ beyin miti muhtemelen hiçbir zaman ölmeyecek, çünkü farklı düşünme biçimleri için güçlü bir metafor haline geldi - mantıksal, odaklanmış ve analitik ile geniş görüşlü ve yaratıcı. Bu yılın başlarında BBC Radyo 4'te konuşan İngiltere Hahambaşı Jonathan Sacks örneğini ele alalım. "Avrupa'yı meydana getiren ve bu kadar yaratıcı yapan şey" diye açıkladı. Metaforik çekiciliğinin yanı sıra, sağ beynin baştan çıkarıcı fikri ve kullanılmayan yaratıcı potansiyeli, sözde psikoloji satan kendi kendine yardım guruları tarafından hedef alınan uzun bir geçmişe de sahiptir. Bugün aynı fikir, kişisel gelişim video oyunları ve uygulamalarının yapımcıları tarafından da benimsenmiş durumda. Örneğin Ipad için Faces iMake-Right Brain Creativity uygulamasının son versiyonu, "sağ beynin yaratıcı yeteneklerini geliştirmek için olağanüstü bir araç" olmakla övünüyor. Sol beyin-sağ beyin efsanesinde doğruluk payından fazlası vardır. Birbirlerine benzeseler de beynin iki yarım küresi farklı şekilde çalışır. Örneğin, çoğu insanda sol beynin dil için baskın olduğu neredeyse yaygın bir bilgi haline gelmiştir. Öte yandan sağ yarım küre, duygusal işleme ve başkalarının zihinsel durumlarını temsil etme konusunda daha güçlü bir şekilde rol oynar. Bununla birlikte, ayrımlar efsanenin ortaya koyduğu kadar net değildir - örneğin, sağ yarım küre tonlama ve vurgu gibi dilin bazı yönlerinin işlenmesinde rol oynar.

• Rüya görürken beyin dalgaları normaldekinden çok daha aktiftir. 

Derin uykudayken beyninizin "kapalı" olduğunu düşünebilirsiniz, ancak beyniniz yürürken, konuşurken, yemek yerken ve düşünürken olduğundan çok daha fazlasını yapıyor. Cerebrum Sağlık Merkezleri'nde çalışan klinisyen Brandon Brock, MSN, BSN, "Uyanıkken insanlar alfa ve beta dalgalarını kullanır, bu da bize gündüz uyanıklığını verir" diye açıklıyor. "Ancak uyku, özellikle de ilk aşamalarda, Beta'dan daha büyük genliğe sahip olan Teta aktivitesini kullanır."

• Uyurken hapşıramazsınız.

Aslında insanlar uyku sırasında hapşırmaya daha yatkın olmalıdır, çünkü yattığımızda mukoza zarları şişer. Bu onları daha hassas hale getirir, ancak genellikle tahriş edici partikülleri karıştırmak için çok fazla hava akışı veya hareket yoktur, bu nedenle uyarıcılara maruz kalmazlar. Uyanık olduğumuzda, partiküller, alerjiler veya bir hastalık burundaki sinir hücrelerini uyarabilir. Sinirler daha sonra tahriş eden şeyden kurtulmak için hapşırmayı başlatmak üzere beyne sinyaller gönderir. Ancak hızlı göz hareketi (REM) uykusu sırasında, bazı nörotransmitterler kapanır - bu durum REM atonisi olarak bilinir. Bu, motor nöronların uyarılmadığı, dolayısıyla bu sinyalleri beyne göndermedikleri anlamına gelir.

• Bir yazıyı sesli okurken ayrı, sessiz okurken beynin ayrı bölgeleri çalışır. 

Her gün yüksek sesle kitap okumak, çocuğunuzu öğrenmeye hazırlamak için yapabileceğiniz en önemli şeydir. Bir çocuğun gelişiminin ilk 2000 gününde, yani anne karnından anaokuluna kadar geçen sürede, hayattaki diğer tüm zamanlardan daha fazla beyin gelişimi gerçekleşir. Ve eğer bir çocuğa kitap okunur, onunla konuşulur ve onunla mantık yürütülürse, çocuk okuma, anlama ve mantık yürütme için gerekli beyin devrelerini kullanmış olur. Bu devreler güçlenecek ve yerinde kalacaktır. Waterloo Üniversitesi'nden araştırmacılar Colin Macleod ve Noah Forrin tarafından yürütülen ve Memory dergisinde yayınlanan yeni bir çalışma, kelimeleri yüksek sesle okumanın, sessiz okumaya kıyasla hatırlamayı kolaylaştırdığını ortaya koydu. Çalışmada, hafızada tutmanın artmasından tam olarak hangi unsurların sorumlu olduğunu izole etmek için dört farklı koşul kullanıldı. 95 öğrenciden oluşan denek grubundan ya sessizce okumaları, ya yüksek sesle okumaları, ya okuyan diğer insanların kayıtlarını dinlemeleri ya da kendi okudukları bir kaydı dinlemeleri istendi. Hafızada tutma, doğrudan yüksek sesle okunduğunda en güçlü şekilde gerçekleşmiştir; bu da etkinin sadece kelimeleri duymaktan değil, aynı zamanda onları söylemekten de kaynaklandığını göstermektedir.

• İlk beyin ameliyatı Taş Devri’nde yapılmıştır. 

Arkeologlar, M.Ö. 11. ve 6. yüzyıllar arasında İstanbul yakınlarındaki bir yerleşimde yaşamış insanların kalıntıları arasında antik cerrahiye dair kanıtlar ortaya çıkardı. Antik Roma kenti Bathonea'nın bulunduğu yerde kazı çalışmaları devam eden çok sayıda kalıntı arasında gömülü bir kafatasının kesildiği tespit edildi ve yapılan incelemeler hastanın görünürdeki ameliyattan sağ çıktığını gösterdi. Kazı ekibi üyesi ve adli tıp uzmanı Ömer Turan Hürriyet gazetesine yaptığı açıklamada, "30 yaşın üzerinde olan bu kişinin kafatası tıpkı günümüz beyin cerrahları gibi sağlık çalışanları tarafından çok düzenli bir şekilde kesilmiş. Kafatasını açmak acı verici bir işlemdir. Bir insan bu acıya dayanamaz ve uyutulması gerekir, dolayısıyla bu kadar erken bir dönemde bu tür bir operasyon yapılması bize bir tür anestezi olduğunu düşündürüyor. Kemikler üzerinde yapılacak biyolojik çalışmalar hangi maddenin kullanıldığını bulmamızı sağlayacaktır. Ameliyat yerinde iyileşme izleri açıkça görülüyor." Alanda 400'den fazla küçük şişe ortaya çıkarıldı. Kimyasal inceleme, bu pişmiş toprak unguentarium'un metanon, fenantren ve fenantren karboksilik asit içerdiğini ortaya koydu. Çalışma, şişelerin kasıtlı olarak karışık kimyasallarla doldurulduğunu ve belirli hesaplamalar kullanılarak eklendiğini gösterdi. Bu bulgular ve şişelerin sayısı, Turan ve kazı ekibinin buranın bir üretim merkezi olduğu sonucuna varmasına yol açtı. Turan, Hürriyet gazetesine yaptığı açıklamada, "Burası bir ilaç üretim ya da depolama merkezi olabilir; ecza deposu gibi. Bölgenin florasıyla ilgili çalışmalar var. Bu bölgenin bitki çeşitliliği açısından zengin olduğu düşünülüyor. Bu ilaçların stoku burada olabilir" dedi.

• Beyninizin yarısının ameliyatla alınması sonucunda hafızanız ve karakteriniz değişmeden hayatınıza devam edebilirsiniz. 

Hemisferektomi olarak bilinen ve beynin yarısının alındığı operasyon, bırakın uygulanmayı, düşünülemeyecek kadar radikal görünüyor. Ancak geçtiğimiz yüzyılda cerrahlar, başka hiçbir şekilde kontrol edilemeyen rahatsızlıklar için bu ameliyatı yüzlerce kez gerçekleştirdiler. İnanılmaz bir şekilde, ameliyatın kişilik veya hafıza üzerinde belirgin bir etkisi olmadı. Bilinen ilk hemisferektomi 1888 yılında Alman fizyolog Friedrich Goltz tarafından bir köpek üzerinde gerçekleştirilmiştir. İnsanlarda ise beyin cerrahı Walter Dandy, 1923 yılında Johns Hopkins Üniversitesi'nde bir beyin tümörü hastası üzerinde bu ameliyata öncülük etmiştir. (Bu adam nihayetinde kansere yenik düşmeden önce üç yıldan fazla yaşamıştır). Bu prosedür beyin ameliyatlarının en sert olanları arasında yer alıyor: "Yarısından fazlasını alamazsınız. Eğer tamamını alırsanız, bir sorununuz var demektir" diyor  John Freeman. Kanadalı beyin cerrahı Kenneth McKenzie'nin 1938 yılında felç geçiren 16 yaşındaki bir kıza uyguladığı hemisferektomi sonrasında bildirdiği yan etkilerden biri nöbetlerinin durmasıydı. Günümüzde ameliyat, her gün düzinelerce nöbet geçiren ve tüm ilaç tedavilerine direnç gösteren ve çoğunlukla tek bir yarım küreyi etkileyen durumlardan kaynaklanan hastalara uygulanmaktadır. Los Angeles'taki California Üniversitesi'nden beyin cerrahı Gary Mathern, "Bu bozukluklar genellikle ilerleyicidir ve tedavi edilmezse beynin geri kalanına zarar verir" diyor. Freeman da aynı fikirde: "Hemisferektomi sadece alternatifler daha kötü olduğunda yapılan bir şeydir."  Anatomik hemisferektomiler tüm hemisferin çıkarılmasını içerirken, fonksiyonel hemisferektomiler sadece bir hemisferin parçalarını çıkarır ve beynin iki yarısını birbirine bağlayan lif demeti olan korpus kallozumu keser. Boşaltılan boşluk boş bırakılır ve yaklaşık bir gün içinde beyin omurilik sıvısı ile dolar. 

• Memeli hayvanlarda esneme süresi beynin boyutuyla doğru orantılıdır.  

Araştırmacılar esnemenin uzunluğunun beynin büyüklüğünü ve kaç nörona sahip olduğunu gösterebileceğine dair kanıtlar buldular; bu da insanların neden diğer memelilerden daha uzun süre esnediğini açıklayabilir.  İnsan beyni, benzer vücut büyüklüğüne sahip diğer memelilerin beyninden üç kat daha büyüktür. İnsan kafatası birbirine eklemlenmiş 22 kemikten oluşur. Beyniniz çok narindir, yumuşak tereyağı kıvamındadır. Beyninizin %80'i sudur. Hidrasyon sağlığı için kritik öneme sahiptir. Beyin yaklaşık 3 kilo ağırlığındadır ve kuru ağırlığının %60'ı yağdır.  Beyniniz vücut ağırlığınızın yalnızca %2'sini oluştursa da, tükettiğiniz kalorilerin %20 ile 30'unu kullanır. Beyniniz vücuttaki oksijen ve kan akışının %20'sini kullanır ve asla dinlenmez (uyku sırasında bile).  Esnemenin vücudunuzun soğuma ve daha fazla oksijen göndererek "beyninizi uyandırma" yolu olduğu düşünülmektedir. Beyninizde yaklaşık 100.000 mil uzunluğunda kan damarı vardır. Beyninizin "gri maddesi" nöronlardan ya da beyin hücrelerinden oluşur. Beyninizin "beyaz maddesi" ise nöronların birbirleriyle iletişim kurmasını sağlayan ağı oluşturan dendrit ve aksonlardan oluşur. Ortalama olarak beyninizin %60'ı beyaz maddeden, %40'ı ise gri maddeden oluşur. Araştırmacı ekip, başka bir kişiden daha uzun süre esnediğinizde, bir şekilde onlardan daha zeki olduğunuzu söylememektedir. Sadece - insanlar olarak - en büyük beyinlere sahip olduğumuzu ve bu nedenle daha uzun süre esnememiz gerektiğini gösteriyorlar. Ama asla unutulmamalıdır ki beyin büyüklüğünün zekayla yakından uzaktan hiçbir alakası yoktur! 

• Beyin bir yazıyı okuması için yalnızca ilk ve son harfin doğru yerde olması yeterlidir. 

Cambridge Üniversitesi'ndeki bir araştırmacıya göre, bir kelimedeki harflerin hangi sırada olduğu önemli değil, önemli olan tek şey ilk ve son harfin doğru yerde olması. Gerisi tamamen karışık olabilir ve siz yine de sorunsuzca okuyabilirsiniz. Bunun nedeni, insan zihninin her harfi tek başına değil, kelimeyi bir bütün olarak okumasıdır. 

• Günde yaklaşık 50.000 ile 70.000 kadar şey düşünebilir. 

Ortalama bir insan her gün yaklaşık 50.000 düşünceye sahiptir. Bazı araştırmacılar bu sayıyı günde 70.000 düşünce olarak vermektedir. Tüm bu düşünce trafiği içinde temel yaşam faaliyetlerine dair hiçbir şey yoktur!  

• Beyin, üç milyon saatlik bir hafızaya sahiptir. 

Beyindeki her nöron sadece tek bir hafızanın depolanmasına yardımcı olabilseydi, alanın tükenmesi bir sorun olurdu. Sadece birkaç gigabaytlık bir depolama alanınız olabilir, bu da iPod ya da USB flash bellekteki alana benzer. Ancak nöronlar, her biri aynı anda birçok anıya yardımcı olacak şekilde birleşerek beynin bellek depolama kapasitesini katlanarak yaklaşık 2,5 petabayta (veya bir milyon gigabayta) yakın bir değere çıkarır.  Karşılaştırma yapmak gerekirse, beyniniz bir televizyondaki dijital video kaydedici gibi çalışsaydı, 2,5 petabayt üç milyon saatlik TV programını tutmak için yeterli olurdu. Tüm bu depolama alanını kullanmak için televizyonu 300 yıldan fazla bir süre boyunca sürekli çalışır durumda bırakmanız gerekirdi. 

• Beyin, yeni bilgiler öğrenebilmek için eski bilgileri siler. 

İnsan beyni düzgün çalışabilmek için sadece depolama değil aynı zamanda unutma yeteneğine de ihtiyaç duyar: Hafıza kaybı sayesinde gereksiz bilgiler silinir ve sinir sistemi plastisitesini korur. Bu sürecin bozulması ciddi zihinsel bozukluklara yol açabilir.  Basel bilim insanları unutma sürecini aktif olarak düzenleyen moleküler bir mekanizma keşfettiler. 

• Beyin, var olan en gelişmiş bilgisayardan çok daha güçlüdür. 

İnsan beyni saniyede 1016 işlem yapabiliyor, bu da onu şu anda var olan herhangi bir bilgisayardan çok daha güçlü kılıyor. Ancak bu, beynimizin büyük sınırlamaları olmadığı anlamına gelmiyor.  Basit bir hesap makinesi matematiği bizden binlerce kat daha iyi yapabilir ve hafızamız çoğu zaman işe yaramaz, ayrıca bilişsel önyargılara maruz kalırız, bu da düşüncemizde şüpheli kararlar vermemize ve hatalı sonuçlara ulaşmamıza neden olan can sıkıcı aksaklıklardır. İşte bilmeniz gereken en yaygın ve tehlikeli bilişsel önyargılardan bir düzine. Başlamadan önce, bilişsel önyargılar ile mantıksal yanılgıları birbirinden ayırmak önemlidir. Mantıksal safsata, mantıksal argümantasyondaki bir hatadır.  Bilişsel önyargı ise düşüncemizdeki gerçek bir eksiklik veya sınırlamadır; hafıza hataları, sosyal atıflar ve yanlış hesaplamalardan kaynaklanan bir yargı kusurudur. Bu yüzden sadece siyasi görüşlerimizi ifade eden web sitelerini ziyaret ederiz ve bu yüzden çoğunlukla benzer görüş ve zevklere sahip insanlarla takılırız.  Hepimiz, görüşlerimiz konusunda kendimizi rahatsız ya da güvensiz hissetmemize neden olan bireyler, gruplar ve haber kaynaklarından rahatsız oluruz, buna bilişsel uyumsuzluk denir. Bu tercihli davranış biçimi, bir yandan dünya görüşümüzü tehdit eden görüşleri ne kadar geçerli olursa olsun görmezden gelirken ya da reddederken, diğer yandan yalnızca önceden var olan görüşlerimizi besleyen perspektiflere atıfta bulunma şeklindeki genellikle bilinçsiz eylem olan teyit önyargısına yol açar. Ve paradoksal bir şekilde, internet bu eğilimi daha da kötü hale getirmiştir. 

• Beyin en hızlı Formula 1 aracından çok daha hızlı çalışır. 

Beyin bilgisi saatte 268 mil gibi etkileyici bir hıza ulaşır. Bu, saatte 240 mil hıza ulaşan Formula 1 yarış arabalarından daha hızlıdır. 

• Kadın ve erkek beyni diye bir ayrım yoktur. 

Yeni bir araştırmaya göre "erkek beyni" ya da "kadın beyni" diye bir şey yoktur.  Çalışma, bunun yerine, erkek ve kadın beyinlerinin erkek benzeri ve kadın benzeri özelliklerin öngörülemeyen bir karışımı olduğu sonucuna varıyor. Daha önce cinsiyete dayalı farklılıklar gösterdiği düşünülen beyin bölgelerinde bile değişkenlik tutarlılıktan daha yaygındır.  Araştırmacılar Proceedings of the National Academy of Sciences dergisinde "Çalışmamız, beyin yapısında cinsiyet/toplumsal cinsiyet farklılıkları olmasına rağmen, beyinlerin biri erkeklere diğeri kadınlara özgü olmak üzere iki sınıfa ayrılmadığını ve bir 'erkek beyni-kadın beyni' sürekliliği boyunca hizalanmadığını göstermektedir" diye yazdı. "Aksine, yalnızca en büyük cinsiyet/cinsiyet farklılıklarını gösteren küçük beyin özellikleri grubu dikkate alındığında bile, her beyin benzersiz bir özellikler mozaiğidir; bunlardan bazıları kadınlarda erkeklere kıyasla daha yaygın olabilir, diğerleri erkeklerde kadınlara kıyasla daha yaygın olabilir ve yine de diğerleri hem kadınlarda hem de erkeklerde yaygın olabilir."