Yeni Gözlemlenen Bir Gama Işını Patlaması, Şimdiye Kadar Görülen En Parlak Uzay Patlaması Olabilir

9 Ekim’de bir dizi uzay ve yer tabanlı teleskop, şimdiye kadar tanık olunan en parlak uzay patlamalarından birini gözlemledi. Bu dramatik olay, Gama ışını patlaması olarak sınıflandırıldı. Bu şimdiye kadar görülen en parlak uzay patlaması olarak söyleniyor. Bu patlama o kadar güçlüydü ki bilim adamları, ilk tespit edildikten saatler sonra GRB 221009A olarak adlandırılan patlamanın etkilerini hala gözlemleyebiliyorlardı.  

“Son derece uzun” bir Gama ışını patlaması

Bilim adamları, patlamayı Sagitta takım yıldızından yaklaşık 2,4 milyar ışıkyılı uzaklıkta bulunan bir yıldızın çöküp bir kara delik olmadan önce süpernovaya dönüşmesiyle meydana geldiğine inanıyorlar. Maryland Üniversitesi ve Washington DC’deki George Washington Üniversitesi’nde doktora öğrencisi olan ve Araştırma ekibinde yer alan Brendan O’Connor konuyla ilgili "Son derece uzun GRB 221009A, şimdiye kadar kaydedilen en parlak GRB’dir ve ardından gelen parıltı, tüm dalga boylarında tüm rekorları kırıyor" dedi ve "Bu patlama çok parlak ve aynı zamanda yakın olduğu için, bu patlamalarla ilgili en temel sorulardan bazılarını ele almak için yüzyılda bir fırsat olduğunu düşünüyoruz." açıklamalarında bulundu. GRB 221009A’dan gelen gama ışınları ve X-ışınları güneş sistemimize ulaştığında, ilk olarak NASA’nın Fermi Gama Işını Uzay Teleskobu, Neil Gehrels Swift Gözlemevi ve Rüzgar uzay aracı da dahil olmak üzere uzay temelli gözlemevlerinde kurulu dedektörleri harekete geçirdi. Birkaç dakika sonra Şili’deki Gemini South teleskobu gibi yer tabanlı teleskoplara ulaştılar.

“Tüm zamanların en parlağı”

GRB 221009A, yaklaşık 2,4 milyar ışık yılı uzaklıkta gerçekleşmesine rağmen, astronomik açıdan nispeten yakındır. Bu, kısmen parlaklığını ve patlamanın ardından ne kadar uzun sürdüğünü açıklar. Örneğin Fermi teleskobu, patlamayı ilk gözlemlenmesinden 10 saatten fazla bir süre sonra tespit etmişti. Yine araştırma ekibinde yer alan Northwestern Üniversitesi’nde doktora öğrencisi olan Jillian Rastinejad, bu konuyla ilgili "Araştırma grubumuzda, bu patlamaya "Tüm Zamanların En Parlağı" olarak atıfta bulunduk, çünkü 1990’ lardan beri gama ışını teleskoplarının tespit ettiği binlerce patlamaya baktığınızda, bu ayrı duruyor." açıklamalarında bulundu. Patlama ayrıca Uluslararası Uzay İstasyonu’ndaki (ISS) iki cihazın – Nötron yıldızı İç Kompozisyon Gezgini (NICER) X-ışını teleskopu ve Japonya’nın Tüm Gökyüzü X-ışını Görüntüsü Monitörü (MAXI) – ilk kez birlikte çalışmasına izin verdi.